Prawo to poradniczy portal prawny dla każdego. Znajdziesz u nas informacje dotyczące: nieruchomości, spraw rodzinnych, spraw karnych, pracy. Baza porad prawnych oraz forum. Dostępne narzędzia: akty prawne, kalkulatory, wzory umów, pisma i druki. INFOR.pl Strona 88 Protokolant: sekretarz sądowy Anna Górska. po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. w Człuchowie. sprawy z powództwa M. R. przeciwko () Spółka z o.o. w B. o ustalenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub pracy o szczególnym charakterze. oddala powództwo z braku interesu prawnego. Sygn. akt IV P 49/16. Rekompensata za pracę w szczególnych warunkach przysługuje, pod warunkiem m.in. udowodnienia co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Problem może wystąpić, jeżeli wykazane przez pracodawcę w świadectwie pracy zajmowane stanowiska pracy w warunkach szczególnych, nie są zgodne ze stanowiskami świadczenia przez nich pracy w warunkach szczególnych. Wobec powyższego, Ja-nusz W. i Grzegorz S. wystąpili przeciwko syndykowi do Sądu Pracy w Nowej Soli z roszczeniem o ustalenie pracy w warunkach szczególnych. Wyrokiem z dnia 4 kwiet-nia 2002 r. Sąd Pracy ustalił, że Janusz W. w okresie od 26 kwietnia 1971 r. do 31 marca 1991 r pracę w szczególnych warunkach (wyrok Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2014 r., I UK 96/13). Określanie czasu pracy w szczególnych warunkach w procentach nie wydaje się adekwatne, gdyż z rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. wynika warunek stałej pracy i w pełnym wymiarze czasu pracy (§ 2). Skoro okresami 3. w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Przytoczony przepis zmienia wymagania konieczne do uzyskania emerytury pomostowej dla osób niespełniających Jeżeli pracy na konkretnym stanowisku nie zakwalifikowano jako tej wykonywanej w szczególnych warunkach lub charakterze w świetle ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (DzU nr wIrHPZ5. Okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na ogół należy udokumentować świadectwem pracy lub zaświadczeniem. Jedynie prace z nowych wykazów wykonywane po 2008 r. mogą być zaliczone przez ZUS do stażu emerytalnego na podstawie zapisów na koncie osoby ubezpieczonej. Podstawą do zaliczenia przez ZUS okresów zatrudnienia przy pracach szczególnych od 1 stycznia 2009 r. jest przekazywane przez płatników zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach/o szczególnym charakterze na formularzu ZUS ZSWA. Pracę ze starych wykazów zawsze trzeba udokumentować Obowiązujące przepisy przewidują dwie grupy prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, których wykonywanie wpływa na uzyskanie określonych uprawnień emerytalnych. Do pierwszej grupy należą prace wymienione w tzw. starych wykazach prac, tj. w wykazach A i B stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zatrudnienie przy takich pracach przez określony czas uprawnia do uzyskania wcześniejszej emerytury lub ustalenia rekompensaty stanowiącej dodatek do kapitału początkowego dla osób, które nie nabyły wcześniejszych uprawnień emerytalnych. Okresy wykonywania takiej pracy przed 1 stycznia 2009 r. zaliczane są również przy ustalaniu prawa do emerytury pomostowej. W każdym przypadku warunkiem zaliczenia takiej pracy jest wykonywanie jej w ramach stosunku pracy, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A lub B rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. powinny zostać, co do zasady, udowodnione świadectwem pracy. Pracodawca musi wydać ten dokument na podstawie dokumentacji osobowej pracownika. Nie jest zatem możliwe potwierdzenie okresów pracy szczególnej np. na podstawie dokumentacji płacowej. Zobacz wideoszkolenie: Dokumentacja pracownicza w praktyce UWAGA! Okresy pracy szczególnej powinny być potwierdzone świadectwem pracy. Zakres informacji dotyczący pracy w szczególnych warunkach, które pracodawca powinien podać w świadectwie pracy, zależy od tego, czy jest (był) on zobowiązany do stosowania tzw. resortowych wykazów prac w szczególnych warunkach. Wykazy te zostały zamieszczone w zarządzeniach i uchwałach właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych lub związków spółdzielczych wydanych w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych dla podległych i nadzorowanych przez te podmioty zakładów pracy. Resortowe wykazy stanowisk pracy w szczególnych warunkach były również stosowane w jednostkach organizacyjnych: które powstały w drodze przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w inne przedsiębiorstwo, przedsiębiorstwa, spółkę lub spółki, które zostały przekazane organom samorządu terytorialnego, dla których uprawnienia i obowiązki organu założycielskiego przejęli wojewodowie lub inne organy państwowe. Pracodawcy, którzy stosowali resortowe wykazy prac, wystawiając świadectwo pracy muszą powołać się nie tylko na rodzaj pracy wykonywanej w szczególnych warunkach ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., ale również określić stanowisko pracy wymienione w odpowiednim wykazie, dziale, pozycji i punkcie właściwego zarządzenia resortowego lub uchwały. Wykazana w świadectwie pracy nazwa stanowiska pracy powinna zawsze odpowiadać nazwie stanowiska pracy w szczególnych warunkach wymienionego w przepisach resortowych. Pracodawca nie może posłużyć się nazwą podobną lub niepełną. Omawiana grupa pracodawców może potwierdzać okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach również w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, według wzoru stanowiącego załącznik do odpowiedniego zarządzenia lub uchwały. Zadaj pytanie na: Forum Kadry Może się zdarzyć, że w danym zakładzie pracy uległo zmianie nazewnictwo stanowisk pracy wymienionych w odpowiednim zarządzeniu lub uchwale resortowej. Sama zmiana nazwy stanowiska pracy nie może mieć jednak wpływu na uprawnienia pracownika, jeśli rodzaj faktycznie przez niego wykonywanej pracy pozostał ten sam, a zmiana stanowiska była podyktowana względami formalno-organizacyjnymi (np. zmianą w taryfikatorze). W takim przypadku pracodawca powinien uzasadnić zmianę stanowiska pracy, podając w świadectwie pracy obecną nazwę – odpowiadającą nazwie wymienionej w resortowym wykazie prac i nazwę poprzednią. UWAGA! Jeżeli pracodawca zmienił nazwę stanowiska pracy szczególnej, powinien podać w świadectwie pracy jego obecną nazwę i nazwę poprzednio obowiązującą. Część zakładów pracy zatrudniających pracowników w szczególnych warunkach nigdy nie była zobowiązana do stosowania resortowych wykazów prac. Chodzi głównie o prywatne firmy, a także przedsiębiorstwa powstałe w latach 90. i później. Podmioty te, potwierdzając w świadectwie pracy okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach na danym stanowisku pracy, powinny powołać się wyłącznie na rodzaj pracy wymieniony w odpowiednim wykazie, dziale i pozycji rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. PRZYKŁAD Henryk K. przez 16 lat był zatrudniony w szczególnych warunkach w państwowym przedsiębiorstwie przy produkcji nawozów sztucznych, na stanowisku zestawiacza mieszanek i roztworów. Zakład pracy, w którym pracował, stosował zarządzenie nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z 7 lipca 1987 r. W związku z tym, wystawiając pracownikowi świadectwo pracy lub świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, pracodawca powinien wskazać stanowisko pracy, na którym zatrudniał pracownika, powołując się na wykaz A dział IV, poz. 8 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. oraz na wykaz A dział IV, poz. 8 punkt 3 wspomnianego zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego. Gdy zakład pracy został przekształcony lub nie istnieje Dość częstym problemem osób ubiegających się o ustalenie uprawnień emerytalnych uzależnionych od okresów pracy w szczególnych warunkach jest brak możliwości ich udokumentowania ze względu na likwidację, przekształcenie lub restrukturyzację zakładu pracy. W takiej sytuacji ZUS może uznać pracę za wykonywaną w szczególnych warunkach na podstawie zaświadczenia wystawionego przez uprawniony do tego podmiot. Może to być zaświadczenie: organu założycielskiego zlikwidowanego zakładu pracy – byłego Ministerstwa Gospodarki, z wyłączeniem wojewody, Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa lub Agencji Nieruchomości Rolnych, zakładu pracy posiadającego w swoim archiwum akta osobowe byłych pracowników, którzy odeszli z pracy w okresie przed rozpoczęciem procesu przekształceń własnościowych i restrukturyzacji, jeżeli z tych akt bezspornie wynika fakt wykonywania przez daną osobę pracy w szczególnych warunkach. Dokumentem potwierdzającym okres pracy w szczególnych warunkach nie może być natomiast zaświadczenie wystawione przez przechowawcę, który zgodnie z obowiązującymi przepisami przejął dokumentację osobową danego pracodawcy, ale nie jest jego następcą prawnym. Jeżeli jednak archiwum lub prywatny przechowawca dysponuje dokumentacją osobową potwierdzającą okresy wykonywania prac w szczególnych warunkach, okoliczności te może potwierdzić w formie sporządzonych kserokopii tych dokumentów, odpowiednio uwierzytelnionych. Jest to tzw. dokumentacja zastępcza, której oceny merytorycznej dokonuje indywidualnie organ rentowy prowadzący postępowanie w sprawie. ZUS zaliczy na tej podstawie okresy pracy w szczególnych warunkach tylko wtedy, gdy z dokumentacji posiadanej przez przechowawcę wyraźnie wynika rodzaj, stanowisko, okres i wymiar wykonywanej pracy w szczególnych warunkach. W przeciwnym razie – gdy przedłożona dokumentacja zastępcza nie pozwala na ustalenie charakteru pracy bądź stanowiska pracy, przynależności resortowej zakładu pracy lub faktu, czy praca w szczególnych warunkach była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, ZUS odmawia uznania okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W takim przypadku wnioskodawca może ubiegać się o uznanie potrzebnego okresu w sądowym postępowaniu odwoławczym, przedstawiając dodatkowe dowody, których nie mógł uwzględnić ZUS (np. zeznania współpracowników, inne dokumenty, z których może wynikać fakt wykonywania pracy w szczególnych warunkach). Zobacz również: Obieg dokumentów w firmie - systemy kancelaryjne Udowodnienie pracy z nowych wykazów Druga grupa prac szczególnych, których wykonywanie wpływa na uprawnienia emerytalne, to prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w załącznikach nr 1 i 2 do ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (w tzw. nowych wykazach prac). Wykonywanie takich prac przez wymagany przepisami okres (na ogół przez 15 lat), a także co najmniej przez 1 dzień przed 1 stycznia 2009 r. oraz po 31 grudnia 2008 r. uprawnia do uzyskania emerytury pomostowej. Okresy wykonywania prac wymienionych w nowych wykazach muszą być potwierdzone świadectwem pracy lub zaświadczeniem wystawionym przez pracodawcę tylko wtedy, gdy przypadają przed dniem wejścia w życie ustawy o emeryturach pomostowych, tj. przed 1 stycznia 2009 r. Wystawiając jeden z tych dokumentów pracodawca musi wskazać okres i wymiar tej pracy, a także zajmowane stanowisko z powołaniem numeru oraz punktu załącznika. Nie wymagają potwierdzenia przez pracodawcę okresy wykonywania prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w tzw. nowych wykazach prac, które zostały przebyte po 31 grudnia 2008 r. Dane dotyczące takiego zatrudnienia są bowiem ewidencjonowane na indywidualnych kontach ubezpieczonych. Podstawą takiej ewidencji są przekazywane corocznie przez pracodawcę zgłoszenia danych dotyczących pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na formularzu ZUS ZSWA. Pracodawcy muszą przekazywać takie informacje za wszystkich pracowników, za których są zobowiązani opłacać składki na Fundusz Emerytur Pomostowych. Zgłoszeń danych na formularzu ZUS ZSWA płatnicy składek muszą dokonywać do 31 marca każdego następnego roku kalendarzowego. W zgłoszeniach tych są zobowiązani podawać dane dotyczące zatrudnienia pracowników przy pracach w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienionych w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych w całym poprzednim roku kalendarzowym. UWAGA! Nie wymagają potwierdzenia przez pracodawcę okresy wykonywania prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w tzw. nowych wykazach prac, które zostały przebyte po 31 grudnia 2008 r. Dane przekazywane przez pracodawcę w zgłoszeniach ZUS ZSWA są podstawą do uznania okresów pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez organ ustalający prawo do emerytury pomostowej. W związku z tym przepisy przewidują również rozwiązanie na wypadek, gdy pracownik występuje z wnioskiem o przyznanie tego świadczenia przed przekazaniem zgłoszenia za bieżący i ewentualnie za poprzedni rok kalendarzowy. Wówczas zgłoszenie na formularzu ZUS ZSWA pracodawca powinien przekazać w terminie 7 dni od dnia wystąpienia przez pracownika z takim wnioskiem. W zgłoszeniu musi podać informacje dotyczące zatrudnienia przy pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wykonywanej przez pracownika w bieżącym roku kalendarzowym. Ponadto, jeśli wniosek o emeryturę został złożony przed przekazaniem zgłoszenia za poprzedni rok kalendarzowy, w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia tego wniosku pracodawca jest zobowiązany przekazać do ZUS również to zgłoszenie. Podobne rozwiązanie jest przewidziane w przypadku upadłości lub likwidacji płatnika składek. W razie wystąpienia takich okoliczności zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w danym roku kalendarzowym należy przekazać nie później niż w dniu przekazania dokumentu wyrejestrowania z ubezpieczeń. Jeśli do tego czasu nie przekazano zgłoszenia za poprzedni rok kalendarzowy, w tym terminie trzeba przekazać również zgłoszenie za ten rok. PRZYKŁAD Marek K. nieprzerwanie od 1 stycznia 1990 r. jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy jako pilot samolotu (tj. przy pracy w szczególnych warunkach wymienionej w pkt 25 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych). Po ukończeniu wymaganego wieku emerytalnego zamierza zgłosić wniosek o przyznanie emerytury pomostowej. Zatrudniający go pracodawca będzie zobowiązany do potwierdzenia (świadectwem pracy lub zaświadczeniem) okresu wykonywania pracy w charakterze pilota w okresie do 31 grudnia 2008 r. W dokumencie tym powinien powołać się na pkt 25 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych. Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach w okresie od 1 stycznia 2009 r. zostanie potwierdzone zapisami na koncie ubezpieczonego dokonanymi na podstawie zgłoszeń ZUS ZSWA corocznie przekazywanych przez pracodawcę. Wypełnienie i przekazanie ZUS ZSWA Formularz ZUS ZSWA składa się z kilku bloków podzielonych na ponumerowane pola. Pracodawca podaje w kolejnych blokach: własne dane identyfikacyjne, dane osoby wykonującej pracę w szczególnych warunkach oraz dane o pracy o szczególnym charakterze. W jednym formularzu można przekazać zgłoszenie maksymalnie za czterech pracowników. Zasadniczą część formularza ZUS ZSWA stanowią bloki i (Dane o pracy w szczególnych warunkach/o szczególnym charakterze). Wypełniając każdą z tych części pracodawca wskazuje w pierwszej kolejności kod pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze właściwy dla rodzaju pracy szczególnej, przy której pracownik był zatrudniony. W kolejnych blokach formularza należy podać okres wykonywania przez pracownika w danym roku kalendarzowym pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz wymiar czasu pracy, w jakim pracownik był zatrudniony przy takich pracach w roku, za który zostaje przekazane zgłoszenie. Jeżeli pracodawca przekazał do ZUS nieprawdziwe dane dotyczące pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wykonywanej przez swoich pracowników, jest zobowiązany przekazać do ZUS korygujące zgłoszenie danych w formie nowego zgłoszenia, zawierającego wszystkie prawidłowe dane. Musi to zrobić w terminie 7 dni od stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie albo otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidłowości przez ZUS lub właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy. Gdy nieprawidłowości w przekazanym zgłoszeniu danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze zostały stwierdzone przez ZUS w drodze decyzji, korygujące zgłoszenie powinno być złożone nie później niż w terminie 7 dni od jej uprawomocnienia się. W przypadku gdy błędy w zgłoszeniu zostały wykryte w wyniku kontroli pracodawca musi przekazać odpowiednią korektę w terminie 30 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli. Jeśli zatrudniający uchyla się od przekazania zgłoszenia korygującego, a ZUS posiada informacje pozwalające na sporządzenie takiego zgłoszenia – korekty dokonuje z urzędu. Polecamy serwis: Rozliczanie wynagrodzeń Pracodawca jest zobowiązany przekazywać do ZUS zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (zarówno pierwszorazowe, jak i korygujące) w takiej samej formie, jaka obowiązuje go w odniesieniu do dokumentów ubezpieczeniowych, tj. w formie: elektronicznej, utworzonej w aktualnej wersji programu „Płatnik”, która jest obowiązkowa dla płatników składek rozliczających składki za więcej niż 5 osób, papierowej, tj. na oryginalnych formularzach dostępnych w każdej terenowej jednostce organizacyjnej ZUS lub w formie wydruków z aktualnej wersji programu „Płatnik” – płatnicy rozliczający składki za nie więcej niż 5 osób. Okresy niewykonywania pracy szczególnej Wystawiając świadectwo pracy, zaświadczenie lub sporządzając dokument ZUS ZSWA pracodawca musi pamiętać, aby nie uwzględniać w tych dokumentach okresów niewykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za które pracownik otrzymał po 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, zasiłek chorobowy, macierzyński, opiekuńczy lub świadczenie rehabilitacyjne. To samo dotyczy okresów urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego oraz służby wojskowej. Wszystkie wymienione okresy nie są bowiem zaliczane przez ZUS do wymaganego okresu pracy szczególnej. Jeśli pracownik, za którego pracodawca przekazuje zgłoszenie ZUS ZSWA, miał w danym roku kalendarzowym przerwy w wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, pracodawca powinien w kolejnych wierszach bloku wpisać poszczególne okresy tej pracy (podając datę początkową i końcową), pomijając tym samym okresy przerwy w jej wykonywaniu. Jeśli tych przerw było dużo, powinien wypełnić następne części formularza przeznaczone na wykazanie prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze ( PRZYKŁAD Henryk D. przez cały 2012 r. był zatrudniony jako kierowca autobusu (tj. przy pracy o szczególnym charakterze wymienionej w pkt 8 załącznika nr 2 do ustawy pomostowej). Pracownik w 2012 r. kilkakrotnie przebywał na zwolnieniach lekarskich (otrzymując najpierw wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, a następnie zasiłek chorobowy), tj. w okresach: od 5 do 15 lutego, od 5 do 15 kwietnia, od 10 do 22 sierpnia, od 3 do 12 października oraz od 2 do 10 grudnia. W związku z tym, sporządzając formularz ZUS ZSWA za 2012 r. pracodawca był zobowiązany wykazać w blokach i tego formularza następujące okresy wykonywania przez pracownika pracy o szczególnym charakterze w 2012 r. (wraz z podaniem kodu oraz wymiaru tej pracy): od 1 stycznia do 4 lutego, od 16 lutego do 4 kwietnia, od 16 kwietnia do 9 sierpnia, od 23 sierpnia do 2 października, od 13 października do 1 grudnia oraz od 11 do 31 grudnia. Podstawa prawna: art. 125a ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – z 2009 r. Nr 153, poz. 1227; z 2013 r., poz. 240 § 1–2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – Nr 8, poz. 43; z 1998 r. Nr 62, poz. 1118 art. 4, art. 38–39, art. 50–51 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych – Nr 237, poz. 1656; z 2012 r., poz. 637 art. 47a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – z 2009 r. Nr 205, poz. 1585; z 2012 r., poz. 1548 załącznik nr 17 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów – Nr 186, poz. 1444; z 2011 r. Nr 109, poz. 633 Ustalając podstawę wymiaru świadczenia, ZUS uwzględnia, co do zasady, wynagrodzenia z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z ostatniego 20-lecia poprzedzającego rok zgłoszenia wniosku lub z 20 dowolnie wybranych lat z całego okresu ubezpieczenia (art. 15 ust. 1 i 6 ustawy emerytalnej). Przy obliczaniu podstawy wymiaru kapitału początkowego 10 kolejnych lub 20 dowolnie wybranych lat musi przypadać przed 1 stycznia 1999 dokumentem potwierdzającym wysokość osiągniętych przez pracownika wynagrodzeń wliczanych do podstawy wymiaru emerytury, renty lub kapitału początkowego jest zaświadczenie zakładu pracy. Obowiązujące od 23 listopada 2011 r. rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (dalej: rozporządzenie w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe), w odróżnieniu od wcześniejszego, uchylonego rozporządzenia, nie przewiduje urzędowego wzoru zaświadczenia potwierdzającego zarobki uzyskiwane przez pracownika (§ 21 rozporządzenia w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe). Taki wzór, opracowany w poprzednim stanie prawnym, nadal jednak funkcjonuje w praktyce i jest zalecany przez ZUS przy ubieganiu się o emeryturę lub rentę. Korzystając ze wzoru formularza ZUS Rp-7, pracodawca może mieć pewność, że przekaże wszystkie dane niezbędne do prawidłowego ustalenia podstawy wymiaru emerytury, renty lub kapitału o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (na druku ZUS Rp-7) może wystawić, co do zasady, wyłącznie ten pracodawca, który zatrudniał pracownika. Takie uprawnienie ma jednak również następca prawny pracodawcy, który powstał w wyniku przekształceń własnościowych lub restrukturyzacji (np. spółka prawa handlowego utworzona po sprywatyzowaniu przedsiębiorstwa państwowego). Zakład Ubezpieczeń Społecznych honoruje też zaświadczenia ZUS Rp-7 wystawione przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa lub Agencję Nieruchomości Rolnych dla pracowników zlikwidowanych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie przyznał wnioskodawcy (klientowi naszej Kancelarii) prawo do emerytury od osiągnięcia wieku emerytalnego, odmawiając jednocześnie ubezpieczonemu przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż na dzień 1 stycznia 2009 roku nie został udowodniony przez wnioskodawcę 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wobec czego brak jest podstaw do przyznania prawa do rekompensaty. Organ rentowy odmówił zaliczenia do stażu pracy w warunkach szczególnych następujących okresów zatrudnienia: w zakładzie pracy, który w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie podał charakteru wykonywanej pracy zgodnego z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, a wpisano zajmowane stanowisko „aparatowy” (nie podano stanowiska w miejscu do tego wyznaczonym). w spółce, która w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach nie wskazała charakteru wykonywanej pracy (w miejscu gdzie należało określić charakter wykonywanej pracy wpisano ponownie stanowisko na jakim wnioskodawca pracował, tj. „odlewnik wyrobów ceramicznych”). w spółce, ponieważ w świadectwie pracy podano stanowisko „aparatowy gazów technicznych”, które nie jest zgodne ze stanowiskiem podanym w przepisach resortowych, tj. zarządzeniu nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku, gdzie w dziale III, poz. 67, pkt 2 widnieje stanowisko „aparatowy stacji redukcyjnej i rozdzielczej gazu”. W związku z tym, iż wnioskodawca nie udowodnił w ocenie organu rentowego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu przyznania rekompensaty. Czym jest rekompensata do emerytury? Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1924, tekst jedn. ze zm.), rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej Jakie warunki należy spełnić by przysługiwało prawo do rekompensaty? Warunki przyznania tego dodatku precyzuje art. 21 cyt. ustawy, który stanowi, że rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1270, tekst jedn. ze zm.), wynoszący co najmniej 15 lat. Jednocześnie rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z treścią art. 23 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę i jest ona przyznawana w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 173 i art. 174). Tym samym, aby ustalić prawo do rekompensaty konieczne jest wykazanie, iż ubezpieczony do dnia 1 stycznia 2009 roku udowodnił 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, przy jednoczesnym braku możliwości uzyskania prawa do emerytury pomostowej lub prawa emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na skutek zmiany stanu prawnego wprowadzonego ustawą o emeryturach pomostowych. Celem rekompensaty jest bowiem zapewnienie pracownikom uzyskania odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, którzy nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Czy wykonywana praca była pracą wykonywaną w warunkach szczególnych? Pracę można uznać za wykonywaną w warunkach szczególnych, jeśli zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej pracownik jest zatrudniony przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Wykaz tego typu spraw jest zawarty w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983, nr 8, poz. 43). W niniejszej sprawie kwestią sporną była okoliczność, czy wnioskodawca legitymuje się 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach. Wskazać jednak należy, że brak świadectwa pracy informującego o zatrudnieniu w szczególnych warunkach, bądź też wskazanie niewłaściwych przepisów w tym przedmiocie, nie może powodować negatywnych konsekwencji dla pracownika. Kwestie dowodowe w sprawie o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych Świadectwo pracy nie jest bowiem dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest ani organem państwowym, ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Tylko dokumenty wystawione przez takie organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast świadectwo pracy traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2004 roku, sygn. akt III UK 31/04, OSNP z 2005 roku, Nr 1, poz. 13). Zgodnie, bowiem z treścią art. 473 stanowiącego, iż w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Oznacza to, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Z kolei ustalenie przez Sąd w toku postępowania odwoławczego, że dana praca była wykonywana w szczególnych warunkach jest wystarczającą podstawą do uznania wykonywanej pracy za pracę tego rodzaju. Stan faktyczny omawianej sprawy W okresie zatrudnienia wnioskodawca wykonywał prace wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. nr 8, poz. 43 ze zm.), w wykazie A, dziale III „W hutnictwie i przemyśle metalowym”, poz. 67 „Obsługa pieców grzewczych i obróbka cieplna, transport materiałów na gorąco oraz transport wewnętrzny między stanowiskami pracy w wydziałach, w których wykonywane prace wymienione są w wykazie” oraz pomocniczo tu stosowanym Zarządzenie Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marcu 1985 roku w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. Urz. MG z dnia 29 czerwca 1985 r.) w Załączniku nr 1 dziale III, poz. 67 w pkt. 2 aparatowy stacji redukcyjnej i rozdzielczej gazu. W ślad za wyrokiem Sądu Najwyższego należy podkreślić bowiem, iż przy ustalaniu, czy praca wykonywana była w warunkach szczególnych, kierować się należy przede wszystkim rzeczywistym zakresem obowiązków, a nie nazwą stanowiska pracy (por. wyrok z dnia 19 maja 2011 roku, sygn. III UK 174/10, wyrok z dnia 9 marca 2010 roku, sygn. I UK 324/09; wyrok z dnia 8 czerwca 2011 roku, sygn. I UK 393/10). Nie ma znaczenia fakt, że wnioskodawca formalnie miał powierzone stanowisko pracy, które nie zostało wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do odpowiedniego aktu resortowego skoro ustalono, że faktycznie świadczył on pracę zaliczaną do wykonywanych w szczególnych warunkach na podstawie przepisów cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów oraz aktu resortowego. Przy ustalaniu, czy praca wykonywana była w warunkach szczególnych, kierować się należy przede wszystkim rzeczywistym zakresem obowiązków, a nie nazwą stanowiska pracy W związku z powyższym po zsumowaniu spornego okresu pracy z niekwestionowanym i uznanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych okresem pracy w szczególnych warunkach, wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych znacznie ponad wymagane 15 lat. Fakt wykonywania przez ubezpieczonego pracy w szczególnych warunkach w spornym okresie znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, w tym w dokumentach znajdujących się w aktach osobowych, został on zwłaszcza potwierdzony i uszczegółowiony zeznaniami świadków i wnioskodawcy. Orzeczenie Sądu - ustalenie prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach W związku ze spełnieniem przez wnioskodawcę warunku przepracowania co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach, Sąd Okręgowy w Lublinie zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił wnioskodawcy prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Wyrok z przedstawianej sprawy zamieszczaliśmy w dziale Wygrane sprawy w temacie: Sprawa 67: Zmiana zaskarżonej decyzji ZUS-u i przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach Autor: Radca prawny Daniel Paul Kiedy uzyskanie decyzji środowiskowej jest konieczne? Kiedy decyzja środowiskowa nie jest konieczna? Wniosek o wydanie decyzji środowiskowej Gdzie złożyć wniosek, druk (dokumenty) dot. sprawy - decyzja środowiskowa w miejscowości Trawniki? Dokumenty do pobrania - wzory wniosków i druków (PDF, DOC) dot. sprawy - decyzja środowiskowa Jeżeli inwestor chce zrealizować inwestycję, która może mieć wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi, musi ubiegać się o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Kiedy jej posiadanie jest konieczne? Jak uzyskać dokument i ile to kosztuje? Zapoznaj się z poradnikiem. Kiedy uzyskanie decyzji środowiskowej jest konieczne? Decyzji środowiskowej wymagają inwestycje, których budowa, przebudowa czy rozbudowa mogą mieć wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi. Pełna lista takich inwestycji znajduje się w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jeżeli inwestycja, która ma zostać zrealizowana, znajduje się na liście, konieczne jest zdobycie decyzji środowiskowej. W decyzji środowiskowej organ wskaże sposób wykonania inwestycji tak, aby miała jak najmniejszy wpływ na środowisko naturalne. Dokument ten jest brany pod uwagę podczas wydawania pozwolenia na budowę w miejscowości Trawniki i decyzji o warunkach zabudowy w miejscowości Trawniki. Ocena oddziaływania na środowisko W wyżej wspomnianym rozporządzeniu przedsięwzięcia podzielone są na takie, które: zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Urząd w miejscowości Trawniki obowiązkowo przeprowadza ocenę oddziaływania na środowisko w przypadku każdego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko urząd zdecyduje, czy przeprowadzi ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ale nie jest to obowiązkowe. Kiedy decyzja środowiskowa nie jest konieczna? Inwestor nie musi uzyskiwać decyzji środowiskowej dla przedsięwzięć znajdujących się w rozporządzeniu, jeśli ich wyłącznym celem jest: obronność i bezpieczeństwo państwa, prowadzenie działań ratowniczych i zapewnienie bezpieczeństwa cywilnego w związku z przeciwdziałaniem lub usunięciem bezpośredniego zagrożenia dla ludności. Fakt dokonywania takiej inwestycji należy jednak zgłosić do regionalnej dyrekcji ochrony środowiska. Jeśli po zgłoszeniu inwestor nie otrzyma zgody na przeprowadzenie inwestycji, wtedy musi złożyć do regionalnej dyrekcji wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wniosek o wydanie decyzji środowiskowej Wymagane dokumenty Aby uzyskać decyzję środowiskową, inwestor musi złożyć do urzędu następujące dokumenty: wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - dotyczy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, kartę informacyjną przedsięwzięcia, mapę ewidencyjną poświadczoną przez właściwy organ, który prowadzi państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny (np. starostwo) → zobacz, jak uzyskać mapę ewidencyjną w miejscowości Trawniki, mapę sytuacyjno-wysokościowa, jeśli wniosek dotyczy: przedsięwzięć wymagających: koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, koncesji na podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji, koncesji na podziemne składowanie odpadów oraz koncesji na podziemne składowanie dwutlenku węgla, decyzji zatwierdzającej plan ruchu dla wykonywania robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem złoża węglowodorów lub decyzji inwestycyjnej w celu wykonywania koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węglowodorów oraz wydobywanie węglowodorów ze złoża, decyzji zatwierdzającej plan ruchu dla wykonywania robót geologicznych na podstawie koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie złoża kopaliny, decyzji określającej szczegółowe warunki wydobywania kopaliny, przedsięwzięć dotyczących urządzeń piętrzących I, II i III klasy budowli; inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu. wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Trawniki, wypis z rejestru gruntów w miejscowości Trawniki, wykaz działek przewidzianych do prowadzenia prac przygotowawczych polegających na wycince drzew i krzewów - dotyczy przedsięwzięć wymagających decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, analizę kosztów i korzyści, potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie decyzji, pełnomocnictwo, opłatę za pełnomocnictwo - jeżeli z niego skorzystano. Jakie informacje powinna zawierać karta przedsięwzięcia? W karcie przedsięwzięcia powinny zostać uwzględnione dane na temat: rodzaju, cechach, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia, powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną, rodzaju technologii, ewentualnych wariantach przedsięwzięcia, przy czym w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej każdy z analizowanych wariantów drogi musi być dopuszczalny pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego, przewidywanej ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii, rozwiązań chroniących środowisko, rodzajów przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko, możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, obszarów podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz korytarzach ekologicznych, znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego - w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, ryzyka wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej, przewidywanych ilości i rodzajów wytwarzanych odpadów oraz ich wpływie na środowisko, prac rozbiórkowych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kiedy złożyć wniosek? Inwestor może wnioskować o dokument w dowolnym momencie - ważne jednak, aby zrobił to przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań na placu budowy. Gdzie złożyć dokumenty w sprawie uzyskania decyzji środowiskowej w miejscowości Trawniki? To, gdzie inwestor musi złożyć dokumenty, uzależnione jest od rodzaju inwestycji: regionalna dyrekcja ochrony środowiska – w przypadku: poniższych inwestycji – jeśli są one przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko: dróg, napowietrznych linii elektroenergetycznych, instalacji do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu, sztucznych zbiorników wodnych, obiektów jądrowych, składowisk odpadów promieniotwórczych. przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej, przedsięwzięć realizowanych na obszarach morskich, zmiany lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny, przedsięwzięć polegających na realizacji inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, inwestycji w zakresie terminalu, inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, przedsięwzięć polegających na realizacji inwestycji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych; przedsięwzięć polegających na poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż kopalin lub na wydobywaniu kopalin ze złóż, napowietrznych linii elektroenergetycznych lub stacji elektroenergetycznych będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, przedsięwzięć, o których mowa w pkt 3, dla których wnioskodawcą jest jednostka organizacyjna Lasów Państwowych, inwestycji towarzyszącej, o której mowa w ustawie z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, przedsięwzięć polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięć, dla których do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy był regionalny dyrektor ochrony środowiska, elektrowni wiatrowych, strategicznej inwestycji w sektorze naftowym, inwestycji w zakresie linii kolejowych, inwestycji w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym; starostwo powiatowe lub urząd miasta na prawach powiatu – w przypadku scalania, wymiany lub podziału gruntów, regionalna dyrekcja Lasów Państwowych – w przypadku zmiany lasu – stanowiącego własność Skarbu Państwa – na użytek rolny, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska – w przypadku inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej i inwestycji towarzyszących, urząd miasta lub gminy – w przypadku pozostałych przedsięwzięć. Jeśli przedsięwzięcie wykracza poza obszar jednej gminy, wniosek należy złożyć do tego urzędu miasta lub gminy, na którego terenie znajduje się największa część terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie. Sprawdź dane teleadresowe urzędów w miejscowości Trawniki ⬇ Ile kosztuje uzyskanie decyzji środowiskowej? Decyzja środowiskowa kosztuje 205 złotych. Opłaty nie uiszczają jednostki budżetowe, samorządu terytorialnego i organizacje pożytku publicznego. Dodatkowo jeżeli wnioskujący zdecyduje się na skorzystanie z pełnomocnictwa, wówczas musi zapłacić za nie 17 złotych (o ile pełnomocnikiem nie został członek jego najbliższej rodziny). Ile czeka się na wydanie decyzji środowiskowej w miejscowości Trawniki? Czas oczekiwania na wydanie dokumentu wynosi miesiąc. W wyjątkowych sytuacjach procedura może potrwać 2 miesiące. Czy można się odwołać od decyzji urzędu? Inwestor może odwołać się w ciągu 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Odwołanie należy złożyć do urzędu, który wydał decyzję. Gdzie złożyć wniosek, druk (dokumenty) dot. sprawy - decyzja środowiskowa w miejscowości Trawniki? Dokumenty do pobrania - wzory wniosków i druków (PDF, DOC) dot. sprawy - decyzja środowiskowa Wykonywanie pracy w warunkach szczególnych rekompensowane jest szczególnymi uprawnieniami pracownika na gruncie ubezpieczeń społecznych. Jako prawnik dość często mam do czynienia ze sprawami w których do osiągnięcia stażu emerytalnego, który umożliwia nabycie określonych uprawnień emerytalnych brakuje kilku miesięcy (brak odpowiedniej dokumentacji od pracodawcy). Co można zrobić w takiej sytuacji? Kwestię pracy w warunkach szczególnych reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Prace, które są uznane za pracę w warunkach szczególnych, zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Istotnym przy tym jest by praca w szczególnych warunkach, była świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W odniesieniu jednak do każdej konkretnej sytuacji należy zweryfikować czy w/w przesłanki wystąpiły, dość często bowiem intuicja nieprawnika w tym zakresie zawodzi, a wnioski wynikające z orzeczeń sądów są zaskakujące nawet dla samych prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych:) W przypadku, gdy pracownik faktycznie pracę w warunkach szczególnych wykonywał jednakże dokumentacja kadrowa w tym zakresie zginęła albo pracownik z innych obiektywnie uzasadnionych powodów nie może jej odzyskać, to nadal ma szanse by otrzymać świadczenia. Nie należy również przejmować się decyzją odmowną ZUS, w której wskazane będzie, że ubezpieczony nie udowodnił, że posiada wymagany staż ubezpieczeniowy. W postępowaniu przed ZUS nie można bowiem przeprowadzać dowodów z zeznań świadków, co jest możliwe przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Pracownik po uzyskaniu negatywnej decyzji ZUS winien wnieść odpowiednio sformułowane odwołanie do Sądu wraz z zawnioskowaniem dowodów, w szczególności zaś dowodów z zeznań świadków. Sąd po stwierdzeniu, że pracownik faktycznie pracę w warunkach szczególnych wykonywał ustali przedmiotową okoliczność. Pracownik ma również możliwość wytoczenia pozwu o ustalenie istnienia pracy w warunkach szczególnych – jednakże takie postępowanie nie może zmierzać do ustalenia dowodów na potrzeby innego postępowania. Innymi słowy np. jeżeli pracownik nie osiągnął wieku emerytalnego i chce ,,zabezpieczyć się na przyszłość” w tym zakresie, by w chwili osiągnięcia wymaganego wieku mógł skorzystać ze świadczeń może złożyć pozew o ustalenie pracy w warunkach szczególnych. Przepisy prawa z zakresu ubezpieczeń społecznych są porównywalne (jeśli nie bardziej) stopniem komplikacji, liczbą nowelizacji oraz interpretacji do przepisów prawa podatkowego. Nie eksperymentuj więc ze Swoją emeryturą i korzystaj z pomocy profesjonalnych prawników.

pozew o ustalenie pracy w warunkach szczególnych